Yearly Archives: 2019

Op vakantie in Roemenië

                                 Op vakantie in Roemenië

Veer waore èns op vakantie in Constanta in Roemenië aan de Zjwarte zee.

Rosalien, mien vrouw, häör zöster Fienie mit Piet häöre minsj en ich.

Dat waas in daen tied ónger ‘t communistisch regime van Ceausescu. In de sjtad stóng waal op jederen houk ein of twee soldaote mit ‘n gewaer. Rosalien vónj dat mer niks. 

Alles woort sjtreng in de gate gehawte. Betale koosjte mer allein mit de Lei, zo heisjde doe ‘t Roemeens geldj. Hanjelaere, vraem figure, sjprouke dich sjtiekem oppe sjtraot aan óm geldj óm te zètte. Op de Bank waas dat väöl duurder. Óm ‘t kort te make, me vuilde zich dao neit op zien gemaak.

‘t Hotel wo veer zoute waas erg sober, mer praoper. ‘t Water oet de kraan maogde me neit drènke, waal es ‘t gekaok waas. Mer dat wóste veer al van kennisse die veur ós hie waore gewaes. In ós bagage zout dan ouch eine dómpelaer, ein electrisch apperaatje wo me eine baeker water mit aan de kaok koosj brènge.

Noe hawwe veer èns besjlaote óm same nao ‘t strandj te gaon, mer Rosalien vuilde zich  daen daag neit al te lekker en zag: “Gaot geer mer allein, es geer ‘t neit erg vèntj, ich lèk mich nog get.” Wie veer vertrokke ware, góng ‘t zich ‘n tas koffie make, oploskoffie.

Op ‘t nachkesjke stóng eine zjwaore dik glazige beierpöl. Dae völde ‘t mit water, zat d’n dómpelaer d’rin en sjtouk de sjtekker in ‘t sjtopkóntak. ‘t Haw noe aeve tied en lag zich op ‘t bèd. En doe gebeurden ‘t. Dao veile sjeut…. peng…peng peng. Rosalien sjrók zich kapot. ‘t Sjpróng van ‘t bèd aaf, want ze bleve sjeite en ouch nog vlakbie. Wie ‘t aansjtalte maakde óm ónger ‘t bèd te kroepe, zoug ‘t de ravage op ‘t nachkesjke.

Van die  beierpöl waas neit väöl meer euver en op ‘t nachkesjke haw zich al eine zjwarte rènk aafgeteikend.

‘t Is hienao toch nao ‘t sjtrandj gekómme en wie ‘t ós dit vertèlde, höbbe veer èns hartelik kènne lache. Miene zjwaoger zag: “Mer goud dat-s te wakker bès wore wie die aan ‘t sjeite ware. De boel haw zo mer in de fik kènne vleige.”

Arno.

“Wits te waat ‘r zaet” lichtvoetig hulpmiddel Sittards dialect

Foto: Sittard-Geleen.nieuws.nl

Zaterdagmiddag (30 maart 2019) presenteerde de Willy Dolsstichting een leuk beknopt woordenboekje voor bezoekers van de stad die het Zittesj plat niet machtig zijn.

Het lichtvoetige hulpmiddel is in een oplage van 1000 exemplaren verspreid onder een tiental horecazaken in het centrum van de stad en is ook te verkrijgen bij de plaatselijke VVV.

De Willy Dols Stichting beijvert zich al jaren lang voor het in stand houden en bevorderen van het gebruik van het Sittards dialect. “Sittards is een lokale taal met een compleet en modern taalsysteem”, aldus Frans Walraven van de Willy Dolsstichting.

Het Limburgse dialect staat momenteel weer volop in de belangstelling. Zo liet minister Kajsa Ollongren onlangs weten dat het Limburgs dialect ook in Nederland wordt erkend als streektaal. Die status was overigens ruim twintig jaar geleden al toegekend door Europa. In 1993 legde de Raad van Europa in Straatsburg zijn visie op de positie van de streektalen in Europa vast in een handvest. Algemeen was de mening van de leden van deze Raad dat men zich meer moest inzetten om streektalen te behouden. Het standpunt van de Raad was dat deze talen immers behoren tot het onvervreemdbaar cultureel erfgoed van Europa. Deze visie werd tenslotte uitgewerkt in het Europees Handvest voor de streektalen en talen van minderheden.

Om mensen die het dialect (nog) niet machtig zijn een beetje op weg te helpen en en passant het Sittards dialect te promoten heeft de Willy Dols Stichting zaterdag een leuk en beknopt boekje met dialectwoorden uitgebracht die veel worden gebruikt in de winkels in de binnenstad of op de terrassen op de Markt en andere horecazaken. Daarbij is er bewust voor gekozen om een fonetische beschrijving achterwege te laten, zodat mensen worden gestimuleerd om aan anderen te vragen hoe je iets uitspreekt.

De belangstelling voor het makkelijk in een binnenzak op te bergen boekje – het telt 52 pagina’s inclusief omslag – is groot. “We hebben bewust gezocht naar woorden en termen die regelmatig te horen zijn. Het was een hele klus om het aantal woorden zodanig terug te brengen dat ze in een handzaam boekje pasten.” Er zijn inmiddels al ideeën voor een vervolg: Hoe en wat in ’t Sittards dialect als variant op de bekende vakantie-taalgidsjes.

Bij de foto boven het bericht: Wil Mengelers overhandigt het eerste exemplaar aan Frans Walraven, links Jan Ruigt, die het omslag ontwierp.

Bron : sittard-geleen.nieuws.nl

SJRIEFWIEZER
Wilt geer gaer goud Zittesj sjrieve, numt dan
kóntak op mit De Willy Dols Stichting, die
hulp uch mit alle plezeier op waeg.

Gaot nao De Sjriefwiezer es ‘t goud Zittesj mót zeen. De Willy Dols Stichting hulp uch gratis op waeg nao ‘n modern Zittesje sjriefwies.

De Sjriefwiezer!
Es ‘t óm de richtige Zittesje sjpelling geit!
De Willy Dols Stichting
Es ‘t óm taal en teks in ‘t Zittesj geit.......

En womit zouwe veer uch kènne helpe ?
Dènk èns aan 'n teks van :
'n trouwkaart
'n gebäörtekaertje
'n gedachtenisprèntje (dodeprèntje)
'n program(-ma) buikske
'ne breif
'n gedich/ 'n leidje
'n verhaol

Höbt geer vraoge euver 't ein of anger, num dan gerös kóntak mit ós op via de e-mail of bel (046) 4517203
Steuntje
Hulp neudig bie 't sjrieve van 'n songtekst, gedich of sms'je in 't Limburgs? Dees basistips kènt me toepasse op de meiste Limburgse dialekte.

Download hie 't Steuntje es PDF »
Deze website is mede gefinancierd door: